Oecumenische Basisgemeente Apeldoorn



Kerstviering: Hoopvolle geboorte

24 december 2010

Welkom

Mededelingen

Zingen: Vrede voor jou hierheen gekomen en Ontsteken van de kaarsen

Van donker naar licht

Van donker naar licht / zonnewende.
(Ik citeer woorden van Hillie van der Weg).

De lichtsymboliek heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in onze streken en doet dat nog steeds.
Geen wonder met een donkere en lichte helft in het jaar. Toen de mensen voor hun levensonderhoud nog sterk afhankelijk waren van de natuur werden deze wisselingen in de natuur heel intensief beleefd.
Onze verre voorouders markeerden de overgang van de seizoenen door vuren te ontsteken als symbool voor de zon.
De winterzonnewende of midwinterfeest was het hoogtepunt van deze cyclus: in de donkerste tijd van het jaar vierde men de terugkeer van licht en leven.
Het midwinterfeest was een feest van samenzijn en lekker eten. Rondom dit feest ontstonden allerlei rituelen en gebruiken om de voorbereiding en het feest duidelijk van elkaar te onderscheiden.

Het Christendom heeft met de kerstening van Noordwest-Europa aansluiting gezocht bij deze beleving. Het beeld van de rijzende zon die de duisternis overwint, werd symbool voor de komst van Christus die de dood overwint.
Ook de kerk heeft aan de grote feesten een voorbereidingstijd meegegeven en ontwikkelde eigen rituelen. Op de vierde zondag voor kerst begint de adventstijd, een periode van bezinning en inkeer om je in te stellen op de betekenis van de geboorte van Jezus.
De gang naar het licht wordt zichtbaar gemaakt door elke adventszondag een kaars te ontsteken (adventskrans eind 19e eeuw).
En bij velen staat er met Kerstmis een kerstboom!

De natuursymboliek spreekt nog steeds tot de verbeelding omdat ze aan een diep geworteld levensgevoel raakt. Zo zijn groene takken en kransen symbool van leven dat doorgaat. De kleur rood in kerstversieringen staat symbool voor leven, omdat het de kleur van bloed heeft.

De essentie van advent en kerst ligt in de ervaring van de beweging door het donker naar het licht.
Het gaat om een ervaring van menswording:
Uit het donker komt een Mens aan het Licht.
Hoopvolle geboorte!

We zingen: Als alles donker is, ontsteek dan een lichtend vuur dat nooit meer dooft ...

Licht dat de duisternis verdrijft

Het was donker
voor de mijnwerkers in Chili.
Zij zaten wekenlang vast in een ingestorte mijn.
Er kwam redding, men kreeg kontakt er kwam hoop.
uiteindelijk werden deze mensen bevrijd.
Zij gingen letterlijk van duisternis naar het licht.

Het was donker
Voor de vrouw die ik mocht begeleiden bij haar bevalling
Haar vriend kon er niet zijn
Hij zat in de gevangenis
Wachtend op de uitslag van de asielprocedure
Maar een lieve vrouw was bij haar.
Deze vrouw, een vrijwilligster, was als een moeder en oma
Zij gaf licht bij deze hoopvolle geboorte.

Het was donker
voor velen van ons toen zij dit jaar een dierbare moesten verliezen.
Verwacht of onverwacht, afscheid moeten nemen doet pijn.
Er waren velen om hen heen
Een helpende hand, bemoedigende woorden, kaarten
Zoals Ida Schreurs het noemde een “warme deken”,
In de duisternis gaf dat alles licht.

Het kan donker zijn
In tijden of op momenten
Dat het niet goed met je gaat
Duisternis alom
Maar ergens diep van binnen
Komt er weer een herstel
Ergens door een aanraking
Of een luisterend oor
Voel jij je weer herboren
Wordt het licht geboren

Zingen: Licht dat ons aanstoot in de morgen ...

Lezen: Lucas 2: 1 - 21

Zingen: Een ander wellekome

Hoopvolle geboorte

Lucas, de meest Griekse van de evangelisten, arts van buiten Palestina, schrijft zijn evangelie waarschijnlijk rond de jaren 50 van onze jaartelling.
In de tijd van Jezus is het gebruikelijk om koningen, keizers en veldheren te eren met een geboorteverhaal. De unieke betekenis van een belangrijk persoon voor de samenleving of de wereld staat in zijn /of haar geboorteverhaal centraal.
De grote daden van de held worden geprojecteerd in het kleine kind.
Deze koningen en keizers worden in hun geboorteverhaal steevast uit maagden geboren en er komen ook vaak engelen, als boodschappers van God in voor.

Een geboorteverhaal en ook dat van Jezus is een verhaal dat hier in past ( heel kleine kerststal laten zien ) Het gehele leven in een notendop.

In de tijd dat Lucas, evenals Mattheüs, een geboorteverhaal schrijft over Jezus, is het Joodse volk er slechter aan toe dan in de tijd dat Jezus leeft. Het zijn barre tijden, van het hele Israël is niet veel meer over. De wereld staat op z’n kop. Oorlog en geweld.

Het verhaal over de geboorte van Jezus vertelt wie Jezus in de ogen van Lucas is, waar hij, om het maar zo te zeggen voor in de wieg is gelegd. Het verhaal gaat over de betekenis van Jezus , niet over zijn feitelijke geboorte.
Het is een verhaal, ontstaan uit overlevering, herinneringen, geen historische optekening van feiten..
Als je iets wilt overbrengen wat je is overkomen vertel je meestal niet precies wat er gebeurd is , maar wat je er zelf aan beleeft, wat het met je doet.
Het is een verhaal vol waarheden, alleen geen fotografeerbare waarheden, maar geloofswaarheden, schrijft Nico ter Linden.

Echte vertellers en Lucas is er zeker één, maken in hun verhalen gebruik van alle zintuigen.
Je hoort het verhaal, je ziet het voor je, je voelt het in al je vezels en het doet iets met je.
Een verhaal om moed op te doen, politiek en persoonlijk.

Keizer Augustus wil dat alle mensen in zijn rijk geteld worden.
En daar gaan ze, op weg naar hun geboorteplaats.
Stel je voor, hoogzwanger op een ezel. De geboorte dient zich aan en is, zoals dat gaat met geboortes , niet meer te stuiten

De geboorte van het kind in Bethlehem gaat om licht en leven, menselijkheid en naastenliefde, om het goede, dat het kwaad voorgoed een halt zal toeroepen.
Een klein kind, in doeken gewikkeld als teken van Gods bevrijdend handelen.
Niet alleen met Kerst, niet alleen daar, toen, lang geleden, maar omdat het toen gebeurd is (geschied is)wat ik zo prachtig vind klinken, kan het ook nu geschieden.
Het wil zeggen : Ga voorbij aan alle mislukkingen, heb vertrouwen in de overwinning van het goede. Wat er ook voor vreselijke dingen gebeuren.
Kerstmis, feest van de geboorte van Jezus, feest van terugkerend licht, feest van samen delen.
Kerstmis, een verwarrende tijd ook voor velen , met alle uiterlijk vertoon dat een tegenstelling vormt met de werkelijkheid.
Net als toen het verhaal geschreven werd teisteren ook nu oorlogen en rampen de wereld, kinderen worden misbruikt, mannen en vrouwen mishandeld, mensen zijn op de vlucht, er is ziekte en eenzaamheid.
Maar in het verhaal horen we: Er is een nieuw begin. God breekt de toekomst open , waar de mensen het hebben opgegeven, geen uitweg meer zien.
Kerstmis is weerbarstig en zegt ons elke keer weer : het licht is niet te vernietigen en jij en ik zijn in staat om het duister te verlichten.
Jan Nieuwenhuis zegt hierover: Kerstmis is agenda en wij vieren dat er iemand is opgestaan die dat heeft voorgedaan.
 
Iedere keer als er een kind geboren wordt voelt het ook zo: een nieuw begin.
Op de geboortekaartjes die hier hangen kondigen ouders de geboorte aan van hun kind. Een groot geschenk, hoopvol, we zien even een stukje hemel.

Laten we ieder op onze eigen manier Kerstmis tot agenda maken, en het zal geschieden dat de aarde een vrijplaats is voor alle mensenkinderen.

Heleen Kommers, Nico ter Linden, Jan Nieuwenhuis en Joke van der Velden waren de inspiratiebronnen bij het maken van deze tekst.

Zingen: Ergens komt een kind vandaan ...

Om Licht (Jan van Opbergen)

Wij bidden om licht
voor die wijde wereld
en voor de stad waarin wij wonen:
nieuw licht,
overal waar de stoppen
van de hoop zijn doorgeslagen.
Nieuw geloof,
overal waar mensen zich terugtrekken
en niet meer geloven
dat de vrede het winnen zal
op de oorlog.
Nieuwe liefde,
overal waar de aandacht
voor elkaar is verflauwd.
Nieuwe ogen,
overal waar mensen het niet meer zien
en op elkaar zijn uitgekeken.
Wij bidden om licht,
overal waar duister en dood
het leven hebben aangevreten,
van het grote moorden
tot het kleine handgemeen,
van de grote honger,
tot ieders eenzaamheid,
van het grote wantrouwen
tot ieders gebrek aan mededogen.

Wij bidden om licht,
wij bidden om Christus,
de nieuw mens:
dat hij opstaat
in ieder van ons
en in die ene wereld van ons samen.

Amen

Stilte

Pianomuziek

Collecte

De collecte is bestemd voor Orange Babies. Orange Babies is een stichting die als voornaamste doel heeft zwangere vrouwen met hiv en hun baby's in Afrika te helpen. Zie ook www.orangebabies.nl

Zingen: Vanwaar zijt gij geboren ...

Zegenbede

 

Diepe vrede van de Voortsnellende Golf voor ons

Diepe vrede van de Stromende Lucht voor ons

Diepe vrede van de Stille Aarde voor ons

Diepe vrede van de Twinkelende Sterren voor ons

Diepe vrede van de Zoon van de Vrede voor ons

We zingen Féliz Navidad


Home

Bijgewerkt: 6 januari 2010