Piano-improvisatie op het lied "Ga tot de einden der aarde"
Ruimte om te leven: introductie
Ons jaarthema is ‘Ruimte waar het licht kan stromen’.
Vandaag hebben we het over ‘Ruimte om te leven’.
Al pratend over het onderwerp kwamen we op vijf aspecten die met
elkaar samenhangen en naar onze mening een doorlopend verhaal
opleveren: op weg gaan, onthechten, leegte, bewustwording en
ruimte om te leven. Eigenlijk is het een cirkelgang, een
doorgaande beweging. Wat wij met elkaar van deze aspecten hebben
gevonden, willen we in deze viering met jullie delen. |
Welkom en mededelingen
Lied: "Ruimte waar het licht kan stromen"
Ruimte om te leven: gaan
De mens is in wezen iemand die op weg is. Zij blijft niet
stilstaan. In de Bijbel is de weg het oerbeeld van het geloof
geworden. Abraham die wegtrok uit zijn land, weg van zijn
familie en zijn ouderlijk huis, is een voorbeeld geworden voor
vele gelovigen en pelgrims.
Soms zijn we gevangenen van onze eigen emoties, onze
teleurstellingen en bitterheid, onze woede, onze jaloezie. Ook
al denken we er nog zoveel over na, we kunnen ons niet bevrijden
van deze heftige gevoelens die in ons woeden.
Dan kan de uittocht, het verlaten van het oude patroon, ons
helpen. We gaan op weg, we lopen ons vrij van alles wat ons
belemmert. Weg van de gevestigde paden of de plek waar we wonen.
De pelgrim vertrekt en gaat op weg. Zij breekt op om aan haar
reis te beginnen.
Dat is een prachtig beeld. Ik hoef de associatie met het woord
‘breken’ maar na te gaan:
opbreken-afbreken-uitbreken-inbreken-verbreken. Ik bereid me
voor op het vertrek. Ik breek op. Ik breek oude verbindingen af
zodat ik kan vertrekken.
Om op te breken, is altijd moed nodig. Moed om het avontuur aan
te gaan. In de vakantie breken veel mensen op om nieuwe dingen
te zien en te beleven. Maar opbreken heeft ook altijd te maken
met verbreken. Ik moet mijn dagelijkse sleur verbreken, zodat ik
kan opbreken.
Het opbreken staat aan het begin van een weg. Ik weet nog niet
wat ik van de weg kan verwachten. Vaak zien mensen op tegen het
vertrek. Ze voelen dat ze moeten vertrekken maar tegelijk zijn
ze bang om het oude vertrouwde achter zich te laten en zich op
weg te begeven naar het vreemd, bang om vervreemd te raken van
alles dat hun vertrouwd is.
Om te blijven leven, moeten we de pelgrim in onszelf toelaten,
steeds op weg gaan om verder te komen. Je kunt nooit zeggen: nu
weet ik hoe het leven gaat. Het leven is vol verrassingen en
steeds weer anders dan je dacht. Als je bereid bent onderweg te
blijven en niet stil te blijven staan, vind je misschien
antwoorden. Hoe mooi en lastig dat kan zijn, hopen we in deze
viering samen te ontdekken. |
Lied: "Een lied om vrijheid"
Ruimte om te leven: onthechten
'Jederman braucht etwas Wüsste', ieder mens heeft een beetje
woestijn nodig. Dat zijn woorden van de Duitse schrijver Erich
Kästner.
Woestijn? Je wilt toch juist sámen zijn en je plek in de
samenleving innemen? Je hebt voelsprieten voor de ongeschreven
regels, die ervoor zorgen dat je je lekker voelt in de groep en
op de plek, waar je woont. Je bent tijden bezig om te zorgen dat
je juist niet alleen bent. En daar is niets mis mee. We hebben
de ander ook hard nodig. Een jouw manier van zijn in de
samenleving is goed zolang die je ondersteunt in je
ontwikkeling.
Maar soms kan er een besef opborrelen, dat er iets
ondergesneeuwd dreigt te worden. Dat je jezelf een beetje aan
het verliezen bent. Het is alsof je je een beetje verliest aan
de wereld. En je gaat je afvragen of de manier waarop je leeft
nog wel een weerspiegeling is van wie je eigenlijk bent. Een
soort onrust knaagt aan je gevoel om trouw te blijven aan wie je
ten diepste bent.
Als ik me daarvan bewúst wordt kunnen de draadjes, die ik zo
zorgvuldig geknoopt heb om houvast te hebben aan die
ingewikkelde wereld, gaan knellen. Ze houden mij vast aan een
leven dat eigenlijk vérder wil.
Dat verlangen om weer met mijn diepste zelf in contact te komen
roept en trekt. En duwt en lokt. En vraagt uiteindelijk om
actie. Of juist niet om, maar om te gaan naar mijn eigen stilte,
mijn eigen woestijn. Om mezelf te hervinden.
Ik wéét het: het is tijd om los te laten wat mij tegenhoudt en
om verder te gaan. Dan kan het gaan om oude levenspatronen,
banden, inzichten, of wát dan ook dat niet meer bij mij past.
Maar wat zit je met veel draadjes vast aan de situatie zoals die
is. Het is veel gemakkelijker om alles maar gewoon bij het oude
te laten en de last niet te voelen die het doorbreken van al die
touwtjes met zich meebrengt. Het is echt ’onthechten’. Je kunt
je twijfels hebben, je eenzaam voelen, niet precies weten of je
de juiste weg wel gaat. In elk geval raak je een stuk houvast
kwijt. Je moet loslaten wat je vertrouwd en lief is. En wat
veilig voelt. Maar de roep is sterk …. en je besluit om de stem
van je hart te volgen.
Scheur ik me los? Of wacht ik tot beetje bij beetje de balans
doorslaat om te gáán? Het doet er niet toe; ik ga, als een
pelgrim, de leegte in! Ongewis. Met alle angst en twijfels, of
juist met alle vreugde en twijfels. Die beslissing vraagt moed;
moed om kwetsbaar te durven zijn. Eigenlijk gewoon maar mèns te
durven zijn. Veemdeling te durven zijn in deze wereld.
Gelukkig is het Oude Wijsheid (al vanuit de Bijbel) die
bemoedigend zegt: ‘Begin maar te gaan … dan volgt de weg
vanzelf.” Ik zal mét je zijn …
‘Etwas Wüsste. Een beetje woestijn …’ Het kan beangstigend zijn,
maar het is ook een oase van rust, een plek zonder prikkels van
buitenaf, een mogelijkheid om te dealen met jezelf. Er ligt ook
een grote vrijheid in, namelijk dat je kunt kiezen tussen de
mogelijkheden, die de leegte van de woestijn en de bronnen in
jezelf jouw aanreiken.
Zo kunnen we -zo nu en dan- onze eigen woestijn creëren, als
innerlijk toevluchtsoord. En dat kan een weldaad zijn. |
Lied: "Hoe ver te gaan"
Ruimte om te leven: leegte
Leegte in beelden
Das ledig Gemüt vermag alle Dinge.
Deze uitspraak van de middeleeuwse mysticus Meister Eckhart
benadert de essentie van het het Taoïstische begrip leegte.
Vanuit, of in leegte kan iets nieuws ontstaan.
Leegte is de open gemoedshouding waarmee je kunt luisteren.
Vanuit leegte kun je alle kanten op. Ruimte.
Alles komt er uit voort. Leegte lijkt op rust en stilte.
Er zijn geen grenzen van tijd en ruimte.
Het is optimale vrijheid en rijkdom.
Tegelijkertijd is het dat zeker niet.
Het is niet eens de tegenpool van vol, drukte, volheid.
Want het is niets, leegte.
De verrukking van dit oneindig moment.
Alleen volkomen leegte is volledig vervuld zijn.
George Burggraaf |
Muziek: "Long nights" van Eddie Verder
Ruimte om te leven: bewust worden
Waarvan vraag ik me dan af: waar moet ik me dan bewust van
worden.
Van mensen, van dieren, van al het materiaal, van de wereld? Wat
er buiten en binnen is?
Dan kom ik tot de ontdekking:
van mezelf, wie ben ik eigenlijk, wat leeft er in mij, mijn
werkelijkheid.
van de ander, mijn dierbaren, mijn omgeving en ook verder weg de
wereld waarin ik leef.
Maar ik wil het dichtbij huis houden, dichtbij mezelf want daar
begint het voor mij.
Ik realiseer me dat ik door confrontatie bewust word van delen
in mij, delen die ik niet altijd leuk vind, delen die ik niet
wil hebben, maar die zich aandienen om er wat mee te doen.
Ik word me bewust van mijn remmingen en word opgeroepen om deze
te aanvaarden, ze als het ware onder mijn arm te nemen, er
speels mee om te gaan, in plaats van me erdoor te laten
verlammen. Dan merk ik dat het daarbij heel belangrijk is om me
van deze remmingen en beperkingen bewust te zijn.
Gelukkig word ik me ook bewust van delen waar ik me prettig bij
voel en van wat ik kan.
Belangrijk voor mij is dat ik me bewust word om meer met mijn
hart te kijken.
Waardoor ik de ander echt zie in plaats van alleen de
buitenkant!
In mijn proces van bewustwording, zoek en tref ik lotgenoten met
wie ik me verbonden voel.
Door wie ik me laat voeden en inspireren.
Bewust worden betekent ook dat ik weet heb van mijn gevoelens en
mijn gevoelens bewust ervaar. Daar niet teveel over ga nadenken.
Me bewust worden van mijn deel die hard over mij oordeelt en
geen spaan van mezelf heel laat waardoor er geen genade mogelijk
is voor mij en mijn angst daarvoor.
Anselm Grün verwoordt het zo in één van zijn boeken:
“Zorgvuldig en wakker leven, me steeds weer bewust worden van
het geheim dat ik er ben, dat ik adem, dat ik voel, dat ik leef,
dat ik uniek ben op aarde, dat er een aspect van God is dat
alleen ik in deze wereld tot uitdrukking kan brengen”
Ook leer ik dat ik mag ervaren dat er een God is die genadiger
is voor mij dan ik ben voor mezelf. Waardoor ik meer mijn ruimte
mag innemen om te leven. |
Lied: "Die mij droeg op adelaarsvleugels"
Ruimte om te leven: ruimte
Ga op weg, zei Corrie.
Laat los wat je daarbij hindert, zei Yvonne.
Wees niet benauwd voor de leegte die je tegenkomt als je op pad
gaat, liet Jan ons zien.
Word je bewust van je mogelijkheden, zei Gerlies.
Zoek de ruimte waar het licht kan stromen – ons jaarthema.
Leef het leven, en leef het voluit.
Makkelijk gezegd in een turbulente tijd boordevol onzekerheden,
waarin de vaste grond onder je voeten wordt weggehaald. De
problemen van vandaag lijken zo ingewikkeld en omvangrijk dat
een helder antwoord of oplossing niet een-twee-drie voorhanden
is.
Ruimte om te leven. Die is er. De vraag is: wat doe ik met die
ruimte en met dat leven, wat wil ik. ‘Het is eigenlijk zo
simpel, Herman’, zei Leo Kaper mij laatst toen ik met hem over
onze viering sprak. ‘Voor mij ligt het antwoord nog altijd
besloten in die ene bijbelse leefregel: wat gij niet wilt dat u
geschiedt, doe dat ook een ander niet’. Die leefregel zou ik
meer naar mijzelf willen halen: ‘wat ik niet wil dat jij mij
doet, dat zal ik ook jou niet doen’.
Wat zóu ik dan willen.
Meer ruimte geven aan anderen om hun leven te leven en in te
richten naar eigen goeddunken. Minder oordelen, minder
vooroordelen. Minder krampachtig voor een doel gaan. Uitgesleten
paden verlaten, vaste patronen los schroeven die mij tegen
houden in mijn ontmoeting met het leven en de mensen. Minder
hechten.
Zo blijft het verhaal dicht bij mij en is het aan mij om het er
niet bij te laten zitten. In dat proces wil ik mensen ontmoeten
met wie ik me verbonden voel in denken en handelen in onze
wereld. Ik wil mij daarbij graag laten voeden en inspireren door
anderen die ook op zoek, op weg zijn. Lotgenoten,
geestverwanten, goede vrienden, jullie.
Daar is alle ruimte voor. Aan mij om die in te vullen, met de
talenten die ik heb meegekregen en verder mocht ontwikkelen.
Wees niet bang om die in te zetten, zegt Nelson Mandela. Denk en
doe de dingen vanuit je eigen kracht, in gemeenschap, en met
gevoel voor je eigen verantwoordelijkheden. En wees niet te
krampachtig in je zoektocht. Laat het ook maar gebeuren, neem de
ruimte en geef ruimte. Wijze woorden.
Ik denk dat het kan. Als ik díe ruimte om te leven me meer eigen
weet te maken, zouden de mogelijkheden om bij te dragen aan deze
wereld omgekeerd wel eens minder vastomlijnd kunnen zijn dan zij
mij nu voorkomen. Bram Moerland heeft het in dit verband over
het lopen over water – een verwijzing naar Jezus: de grond onder
je voeten is niet hard en onwrikbaar. Maar het stroomt, het
schept, het gebeurt. En juist die bewegelijkheid, die
ondergrond, zegt hij, kan je vaste grond onder de voeten geven,
hoe paradoxaal dat ook klinkt.
Ruimte om te leven. Dag na dag.
Het is de cirkelgang van op weg gaan, onthechten, leegte, bewust
worden, ruimte geven en nemen, gaan. Begin maar te gaan, dan
volgt de weg vanzelf. |
Muziek: "Pilgrim" van Enya
Pilgrim, how your journey on the road you chose
to find out where the winds die and where the stories go.
All days come from one day that´s what you must know.
You cannot change what´s over, but only where to go. |
Collecte en piano-improvisatie
De collecte van vandaag is bestemd voor Ama Lamai.
De stichting Amma Lamai is opgericht om Tine Haaima te
ondersteunen in haar hulp aan Moeder en Kind in Sri Lanka. Zie
ook hun website
http://www.ammalamai.org/ |
Ruimte om te leven: afsluiting
|
|
