Welkom
Welkom op deze Pinsterviering van onze Oecumenisch Basisgemeente.
Welkom aan de bekenden en degenen die hier vandaag voor het eerst zijn.
Vanwege de vakanties is de opkomst vandaag wat beperkt, maar dat maakt het
ook intiem. En gelukkig is ons basiskoor toch aanwezig.
We hebben bij de voorbereiding dankbaar gebruik gemaakt van een lezing van
Alex van Heusden uit de Maandbrief voor Leerhuis & Liturgie
We hopen dat we met elkaar een goede viering hebben |
 |
Zingen
Wa emi mimo/Come o Holy Spirit ( uit Nigeria.)
Mededelingen
Pinksteren
Storm - lawaai
Vuur - vlammen
Wind - verwarring
Licht - golven van licht
Adem - geestesadem
Geest - heilige geest
Tongen - talen
Mensen uit allerlei streken - verstaan
Gemeenschap - samen |
Zingen
Kom, adem ons open
Lezen
Handelingen 2: 1-13 (uit de Naardense Bijbel)
Als de dag van Pinksteren vervuld wordt
zijn allen op die plek
Het geschiedt eensklaps:
vanuit de hemel klinkt
een ruisen zoals van
een geweldig gedreven ademen
en vult heel het huis
waar zij zijn gezeten.
Er laten zich aan hen zien:
tongen- die zich verdelen- als van vuur;
het zet zich neer op ieder van hen.
Zij worden allen vervuld
van heilige geestesadem,
en beginnen te spreken met andere tongen
zoals de geestesadem hun geeft uit te spreken.
Nu zijn de Joden die te Jeruzalem huizen
vrome mannen afkomstig uit elk volk
van die er onder de hemel zijn.
Als dat geluid klinkt,
komt de menigte samen,-
en is verbijsterd, omdat zij
ieder in de eigen landstaal
hen hebben horen spreken.
Ze hebben versteld gestaan
en hebben verwonderd gezegd:
zie, zijn zij die daar spreken
niet allemaal Galileeërs?-
hoe kunnen wij hen dan aanhoren,
ieder van ons in de eigen landstaal
waarin wij zijn geboren?-
Parten, Meden en Elamieten,
de bewoners van Mesopotamië,
Judea en Kappadocië
Pontus en Asia,
Frygië en Pamfylië,
Egypte en de delen van Lybië
dat bij Cyrene ligt,
en de Romeinen die hier verblijven;
geboren Joden en nieuwkomers,
Kretenzen en Arabieren,-
wij horen hen in onze tongen uitspreken
de grote dingen van God!
Allen stonden versteld; in grote verlegenheid
heeft de een tot de ander gezegd:
wat wil dit zijn?
|
Wekenfeest
Volgens Handelingen 2 vond de uitstorting van de Heilige Geest plaats op het
Joodse Wekenfeest, op de vijftigste dag na de opstanding van jezus. ‘Toen de
Pinksterdag aanbrak waren allen tezamen bijeen’, vermeldt de schrijver
Lucas. Die vermelding is niet zo maar toevallig. Op die bijzondere dag in
Jeruzalem ervoeren de leerlingen en vrienden van Jezus een vernieuwing van
het verbond van God. Uit alle landen van de toenmalige wereld waren joden en
proselieten naar Jeruzalem gekomen om het pelgrimsfeest Sjavoe’ot mee te
beleven. In die tijd werd het wekenfeest reeds gezien als een jaarlijkse
vernieuwing van het verbond. Het joodse geschrift Jubileeen uit de tweede
eeuw voor Christus vermeldt al het Wekenfeest alszodanig. Op dit feest wordt
gevierd hoe de eerste oogst werd binnengehaald nadat de kinderen van Israel
het beloofde land waren binnengegaan. Eerst was er de bevrijding uit het
diensthuis Egypte, uit bittere slavernij – het feest van Pesach - , daarna
aangekomen in het land van vrijheid, werd de vrucht van de bevrijding
geoogst. Maar de grootste, kostbaarste vrucht van bevrijding die Israel kon
oogsten, was de Thora, de ‘tien woorden licht’. Daarom is Sjavoe’ot vooral
het feest van ‘de gave van de Thora’.
In Jeruzalem beleefden de leerlingen van Jezus een bijzondere
verbondsvernieuwing, een verbreding en verdieping van het verbond. De
tekenen verwijzen naar het gebeuren lang geleden op de Sinai. Daar was God
neergedaald in storm en vuur om zijn Thora aan Israel te schenken. Nu waren
er opnieuw die tekenen van wind en vuur en gingen de eerste christenen op
bijzondere wijze de Thora van de Sinai practiseren.
Op het Wekenfeest wordt in joodse kring het verhaal van Ruth verteld. Ruth
staat model voor al die mensen uit de volken die zich aangetrokken voelen
tot de God van Israel (ook wel proselieten genoemd). Op Pinksteren wordt het
verhaal van Jezus opengesteld voor alle volken. Er is een oud rabbijns
verhaal, dat toen Gods stem klonk op de Sinai, deze zich verdeelde in
zeventig stemmen, dat wil zeggen in zeventig talen. Met andere woorden de
Thora werd gegeven in alle talen van de wereld zodat iedereen het kon horen.
Ditzelfde gebeurt in het Pinksterverhaal: de leerlingen begonnen te spreken
in vreemde talen zodat alle pelgrims hen konden verstaan in hun eigen taal. |
Zingen
Geweldige gedreven wind
De Geest van Pinksteren
Hierheen, Adem, steek mij aan,
Stuur mij uit jouw verste verte
Golven licht
Zo begint, in vertaling, het duizend jaar oude pinksterlied Veni Sancte
Spiritus.
‘Kom, heilige geest’ is geworden ‘Hierheen, Adem’.
Geest is, bijbels gesproken, allereerst adem, levensadem. En die is er vanaf
den beginne: op de eerste bladzijde van de bijbel, het scheppingsverhaal.
‘Gods geest zweefde over de wateren’.
Bij Martinus Nijhoff aan het begin van zijn beroemde gedicht Awater, wordt
de geest aangeroepen als een muze:
Wees hier aanwezig, allereerste geest,
die over wateren van aanvang zweeft
Maar het kan ook anders: ‘De adem van God zweefde (of scheerde) over de
wateren’. Het hebreeuwse roe’ah betekent allereerst ‘adem’ en, als die wat
krachtiger wordt, ‘wind’ en met windkracht acht ‘storm’.
God haalt diep adem, dan gaat hij spreken, zijn eerste scheppingswoord: ‘Er
zij licht’ .
De schepping kwam tot stand doordat God begon te spreken, door zijn woord –
zoals een psalm zegt: ‘door de adem van zijn mond’.
Adem, levensadem, levenskracht – de geest van Israels God trekt een spoor,
een lichtend spoor door heel de bijbel.
Het is de geest van de Thora, de onderwijzing, en van de profeten.
Het is de geest, de opwekkende kracht van van de woorden die geschreven
staan. Hun innerlijke gloed, die ons, mensen, wil oprichten en aanvuren een
weg te gaan.
Een weg van mededogen, solidariteit, trouw, gerechtigheid, onderling
dienstbetoon – omwille van een aarde die bewoonbaar is voor alle mensen.
Dat is een lange weg, daar zijn meer dan honderd dagen voor nodig en ook
meer dan honderd jaar, maar een begin kunnen we maken, hoe klein en
kwetsbaar ook.
De geest van god, de heilige adem van het woord, roept en smeekt dat wij
niet leven ieder voor zich, maar gemeenschap stichten, gemeente vormen –
liefst een messiaanse gemeente, vol dynamiek gericht op de toekomst, de weg
vooruit, om ‘naar zijn woord te doen wat moet gedaan’.
Maar mocht het ons soms te veel worden, die weg te gaan, slaat de twijfel
toe, worden we moedeloos, dan is het diezelfde geest die ons aanmoedigt rust
te nemen en op adem te komen.
Lees de Psalmen maar.
En deze regel uit het Veni Sancte Spiritus:
Even rusten
voor tobbers en zwoegers,
voor
krampachtigen een verademing ben je
Bron van vertroosting is heilige geest |
Zingen
Hierheen, adem
De toekomst van Pinsteren
`De geest waait waarheen hij wil’ – zo luidt het gezegde. Maar dat is nou
juist niet waar. De geest waait ÉÉN kant op. Richting de oude overgeleverde
woorden, om die voor ons te openen, dat wij horen en verstaan en leven.
Kritisch is de geest en daarom heilig. Onderscheiding der geesten is dus
geboden. Dat wij het licht begroeten en de duisternis weerstaan, dat wij het
leven omarmen en de dood tegengaan – de oorlog, de honger, het schrijnende
onrecht. Dat wij zoeken en redden wat verloren is.
Maar hoe moeten wij dat doen, in onze dagelijkse praktijk? En lukt dat?
Soms is het maar minimaal wat we kunnen doen, de grootste ellende is zo ver
bij ons vandaan. Geld geven, schrijven voor gevangenen, of dichterbij huis,
koken in de herberg, of ons verzetten tegen de barbaarse plannen van het
huidige kabinet. We moeten iéts doen. Als niemand iets doet, verandert er
niets. Maar als alle goede mensen iets doen, verandert er wel wat. Deze
gedachte houdt ons op de been en houdt ons ook als basisgemeente bij elkaar.
Onderscheiding der geesten is een grote, gewetensvolle opgave voor ons
mensen – hoe en waar wij ook staan in die grote ruimte van de
geloofstraditie die tot ons is gekomen. De Thora moet steeds opnieuw
ontvangen worden, nieuw begin moet worden gemaakt. Dat moet elke generatie
doen: gaan staan aan de voet van de Sinai om de oude overgeleverde woorden
over bevrijding en recht in ontvangst te nemen. Want altijd, voor elke
generatie is er reden om nieuw begin te maken. In elk mensenleven is dat zo.
En is er het vurig verlangen naar een nieuw Pinksteren. |
Zingen:
Kom Schepper, Geest
Collecte
De collecte is bestemd voor de Stichting SOS Wereldwijs in Den Bosch.
Deze stichting vangt al meer dan 25 jaar vrouwelijke vluchtelingen en hun
kinderen op.
Ze moeten terugkeren naar het land van herkomst, maar voor velen is dat
irreëel.
Als zij nergens meer naar toe kunnen dan op straat te gaan leven vangt Gabbi
Wierenga van de stichting nog zoveel mogelijk vrouwen op. Wekelijks melden
zich vrouwen bij haar.
Er is geld nodig voor levensonderhoud, kleding, ziektekostenverzekering,
voor nieuwe procedures die gestart worden en advocaten. (www.soswereldwijs.nl) |
Zegen
Nu kies dan het leven
het daalt uit de hemel
als dauw op de aarde
als licht uit het donker.
Het komt als een stormwind
met stoten en vlagen,
jij kunt het volbrengen
in vlagen van donker en licht.
Gezegend je dagen
Gezegend je nachten
Je hart, je verstand, je gezicht
(Dorothee Sölle) |
Zingen
Veni Sancte Spiritus |
